Op 30 juni 2026 oordeelde de Hoge Raad dat zuivere psychische mishandeling niet strafbaar is onder het huidige artikel 300 Sr. Hierdoor ligt de bal nu weer bij de wetgever, die een conceptwetsvoorstel heeft gepubliceerd dat strekt tot strafbaarstelling van psychisch geweld. Strafbaarstelling markeert een belangrijk momentum waarbij deze normstelling kan bijdragen aan bescherming van slachtoffers. Het Nederlands Juristen Comité voor de Mensenrechten (NJCM) is daarom voorstander van deze strafbaarstelling.
Ten aanzien van het conceptwetsvoorstel heeft het NJCM met name kritiek op de hoge bewijseisen en pleit ervoor de voorgestelde strafbaarstellingen samen te voegen en de bewijseisen te versoepelen. Daarmee kan worden voorkomen dat slachtoffers van psychisch geweld ook na de strafbaarstelling onvoldoende strafrechtelijke bescherming krijgen. Daarnaast doet het NJCM 4 aanbevelingen, waarbij het NJCM specifieke aandacht vraagt voor van de positie van kinderen, als getuigen en als zelfstandig slachtoffer, in lijn met hun herstel- en ontwikkelingsbehoeften:
- Ontwikkel een sluitende aanpak en beleid ten aanzien van indirecte machtsuitoefening door de pleger door beïnvloeding en manipulatie van de hulpverlenings- en rechtshulpketen;
- Stel een sluitende aanpak en beleid op om ‘legal abuse’ te onderkennen en tegen te gaan.
- Stel een reflectietraject op vanuit doorleefde ervaringen van slachtoffers en onderzoek casuïstiek en situaties waarin derden door plegers beïnvloed zijn en zo de dwingende controle met behulp van overheidsmacht over het slachtoffer hebben kunnen voortzetten;
- Borg het recht van kinderen die gendergerelateerd geweld en dwingende controle ondergaan hebben op adequaat herstel overeenkomstig hun ondersteunings- en herstelbehoeften, met inachtneming van een holistisch perspectief conform de eerdere aanbeveling.
Ook de wijze waarop de keten omgaat met slachtoffers verdient een nadere beschouwing en een verbeterde aanpak.
Lees hier de volledige consultatiereactie.
