De werkgroep Staats- en Bestuursrecht van het Nederlands Juristen Comité voor de Mensenrechten (NJCM) heeft een reactie ingediend op de internetconsultatie van het wetsvoorstel Wet toezicht informeel onderwijs. Het wetsvoorstel beoogt de minister van Onderwijs, cultuur en wetenschap en de Onderwijsinspectie bevoegdheden te geven om toezicht te houden op en op te treden tegen docenten van informele onderwijsinstellingen die hun leerlingen aanzetten tot geweld, haat of discriminatie.
Het NJCM heeft met grote bezorgdheid kennisgenomen van dit wetsvoorstel en raadt stellig af om dit voorstel aan te nemen, omdat het in zijn huidige vorm niet in overeenstemming is met rechtsstatelijke waarborgen en fundamentele mensenrechten, met name het recht op privacy, de vrijheid van onderwijs en de vrijheid van godsdienst. Voor het geval de regering toch doorgaat met de verdere behandeling van dit wetsvoorstel, stelt het NJCM kritische vragen en doet het aanbevelingen om de wet in dit opzicht te verbeteren.
In de reactie wijst het NJCM op de volgende problemen:
- De zeer ruime reikwijdte van het wetsvoorstel past niet bij de beperkte probleemstelling, waardoor de voorgestelde maatregelen onnodig diep ingrijpen op de privésfeer van burgers.
- De onderbouwing van de noodzaak, geschiktheid en proportionaliteit van de maatregelen is niet voldoende aangetoond om de beperking van verschillende grondrechten te rechtvaardigen.
- Het risico bestaat dat het toezichts- en handhavingsinstrumentarium uit de wet selectief ingezet zal worden voor specifieke instellingen die geassocieerd zijn met religieuze groepen, wat indirecte discriminatie op basis van godsdienst op kan leveren.
- De verhouding van het voorgestelde toezichtstelsel tot de bestaande strafrechtelijke instrumenten en de denkbare alternatieven zijn onvoldoende doordacht.
- In het wetsvoorstel ontbreken de nodige waarborgen voor de zorgvuldige verwerking van zeer gevoelige persoonsgegevens.
Kortom, volgens het NJCM zal het wetsvoorstel in zijn huidige vorm leiden tot een disproportionele inbreuk op fundamentele mensenrechten. Het tegengaan van misstanden binnen informeel onderwijs kan effectiever worden bereikt met gerichte maatregelen, die minder ingrijpend zijn en geen aanleiding geven tot grootschalige stigmatisering.
De volledige reactie van het NJCM is hier te lezen.
