Met de conclusies van het recente WODC-rapport als vertrekpunt, wijst het NJCM op een reeks verregaande voorstellen die hun doel voorbij schieten en meer problemen creëren dan ze daadwerkelijk oplossen:

• Naar aanleiding van de rellen in Den Haag in september vorig jaar heeft de Tweede Kamer in verschillende moties aangedrongen op beperkende maatregelen. 
• Eerder in 2025 verschenen twee wetsvoorstellen in internetconsultatie: Wet online aangejaagde openbare-ordeverstoringen en Wet gegevensvergaring openbare orde. Bij beide consultaties heeft de werkgroep een kritische reactie geplaatst (zie hier en hier). 
• Op dit moment ligt er een wetsvoorstel ter consultatie waarin een algeheel verbod op elke vorm van gezichtsbedekking wordt geïntroduceerd. Dit verbod is niet alleen disproportioneel, niet effectief en niet-noodzakelijk, ook burgemeesters, politie en het openbaar ministerie hebben dit voorstel afgeraden.
• Ook in het coalitieakkoord staat het voornemen om het demonstratierecht verder en meer te beperken, waarbij de nadruk ligt op repressieve maatregelen.

Het NJCM onderschrijft het belang van het beschermen van betrokkenen tegen gewelddadige excessen, maar ziet de oplossing daarvoor niet in algehele verboden en brede inperkingen van het demonstratierecht voor iedereen. De huidige vraagstukken vergen doordacht en gemotiveerd beleid, waarbij noodzakelijkheid, proportionaliteit en effectiviteit leidend zijn. 

Het recht op betoging is een essentiële uitlaatklep voor maatschappelijk ongenoegen en biedt een onmisbaar kanaal voor geluiden die anders niet gehoord zouden worden. Deze vorm van betrokken burgerschap is dan ook geen obstakel of last, maar de levensader van onze democratie. Het is de opgave van het aanstaande kabinet om hier zorgvuldig mee om te gaan.

Lees hier de brief van de werkgroep Staats- en Bestuursrecht.

Voor meer informatie verwijzen wij u naar het WODC-rapport, de internetconsultatie gezichtsbedekkende kleding en het coalitieakkoord.