Het Nederlands Juristen Comité voor de Mensenrechten (NJCM) en haar werkgroep Staats- en Bestuursrecht heeft met grote zorg kennisgenomen van het voorstel tot wijziging van de Wet openbare manifestaties (Wom) om een verbod op gezichtsbedekkende kleding bij demonstraties in te voeren.
Het NJCM ziet de volgende grote bezwaren tegen het wetsvoorstel in zijn huidige vorm:
- De voorbereiding was gehaast en de toelichting is gebrekkig, met name in de grondrechtenparagraaf. We vragen om een goede onderbouwing van waarom het voorgestelde verbod nodig en geoorloofd is, ook in het licht van de vrijheid van meningsuiting, vrijheid van godsdienst, persoonlijke expressie en privacy.
- De uitzonderingen op het algemene verbod zijn onduidelijk en onwerkbaar, met ingrijpende implicaties voor de betrokkenen. Hoe moeten mensen aannemelijk maken dat ze een ‘zwaarwegende persoonlijke reden’ hebben om gezichtsbedekkende kleding te dragen, zonder dat ze dit hoeven te bewijzen voor een politieagent of de strafrechter?
- De regering heeft niet overtuigend beargumenteerd waarom het voorgestelde verbod noodzakelijk, geschikt en proportioneel is. Bij de aangedragen argumenten zijn vele kanttekeningen te plaatsen. De meeste demonstraties verlopen zonder incidenten en voor specifieke gevallen van verwachte wanordelijkheden kan de burgemeester reeds een beperking stellen aan het dragen van gezichtsbedekkende kleding.
- Het verbod stelt demonstranten bloot aan verregaande surveillance en verwerking van gevoelige persoonsgegevens. Kan de regering verzekeren dat beeldmateriaal niet gebruikt wordt om demonstranten te identificeren en registreren in politiedatabanken, waarna er oneigenlijk gebruik van deze gegevens wordt gemaakt?
Tot slot wordt het verbod op gezichtsbedekkende kleding geplaatst in de context van een reeks repressieve maatregelen voorgesteld door de landelijke politiek. Dergelijke maatregelen hebben niet alleen een afschrikwekkend effect, maar ook een averechts effect: ze lokken eerder hard-tegen-hard uit dan dat ze bijdragen aan het nodige vertrouwen tussen demonstranten en autoriteiten. Om de genoemde redenen, die worden uitgewerkt in de bijgevoegde analyse, ontraadt het NJCM het wetsvoorstel met klem. Als de regering en Kamer toch de behandeling voortzetten, dan verzoeken we tenminste om en grondige nadere toelichting op de punten die worden aandragen en om extra waarborgen waar nodig.
Lees hier de gehele reactie.
