De werkgroep Asiel- en Migratierecht van het Nederlands Juristen Comité voor de Mensenrechten (NJCM) heeft in een brief aan de Eerste Kamer haar zorgen geuit over de rechtsstatelijke gevolgen van de voorgestelde asielnoodmaatregelen van het kabinet. Volgens het NJCM staan meerdere plannen op gespannen voet met fundamentele mensenrechten, Europese verplichtingen en de Nederlandse Grondwet. De organisatie waarschuwt dat de maatregelen niet alleen de positie van asielzoekers verzwakken, maar ook de kwaliteit van besluitvorming en rechtsbescherming aantasten.
In de brief benadrukt de werkgroep dat verschillende maatregelen – zoals het schrappen van nareis voor meerderjarige kinderen, het afschaffen van de voornemenprocedure en het beperken van rechtsbijstand – direct raken aan rechten die beschermd worden door onder meer het EVRM en het EU‑Handvest. Zo is de vrees dat het beëindigen van het jongvolwassenenbeleid zal leiden tot structurele schendingen van het recht op gezinsleven. Ook waarschuwt het NJCM dat het afschaffen van de voornemenprocedure de kwaliteit van IND‑besluiten ondermijnt en de rechter dwingt te werken met onvolledige dossiers. De versobering van rechtsbijstand en het afschaffen van hoger beroep maken de toegang tot effectieve rechtsbescherming bovendien aanzienlijk moeilijker.
Daarnaast uit de werkgroep kritiek op de strafbaarstelling van onrechtmatig verblijf én het strafbaar maken van hulp aan mensen zonder verblijfsrecht. Deze maatregelen zouden leiden tot verdere marginalisering van een toch al kwetsbare groep en organisaties zoals kerken, hulpinstanties en gemeenten in een onwerkbare positie brengen. Ook het verbod op voorrang bij huisvesting van statushouders wordt als problematisch gezien: het zou leiden tot structurele achterstelling, strijdigheid met internationale verdragen en extra belemmeringen voor gezinshereniging. Het NJCM roept de Eerste Kamer daarom op om de rechtsstatelijke gevolgen van het wetsvoorstel zwaar te laten wegen bij de behandeling.
Lees de volledige brief hier.
