Werkgroepen

De actieve leden van het NJCM hebben zich georganiseerd in thematische werkgroepen rond een bepaald rechtsgebied. Zij houden de ontwikkelingen op hun terrein scherp in de gaten en nemen actie wanneer de situatie erom vraagt: een brief aan de minister of het parlement over wetsvoorstellen of beleidsvoornemens die niet voldoen aan de mensenrechtenstandaarden of een rapportage aan de Verenigde Naties over de naleving van een verdrag. Ook organiseren de leden seminars en andere bijeenkomsten over actuele onderwerpen. Daarnaast verrichten de leden van de werkgroepen juridisch onderzoek voor strategische procedures van het Public Interest Litigation Project (PILP) van het NJCM.

Er zijn acht werkgroepen binnen het NJCM:

Werkgroep Duurzaam Ondernemen en Mensenrechten

De Urgenda-klimaatrechtzaak, moderne slavernij en de gevolgen van de aardbevingen voor de woningen en gezondheid van Groningse bewoners. Dat zijn slechts drie van de kwesties waar de werkgroep Duurzaam Ondernemen en Mensenrechten (DOEM) zich de afgelopen tijd over heeft gebogen.

Want de werkgroep DOEM houdt zo veel mogelijk alle ontwikkelingen in de gaten op het gebied van maatschappelijk verantwoord ondernemen (mvo) en de naleving van de UN Guiding Principles on Business & Human Rights. De leden volgen nauwgezet wat de overheid, het bedrijfsleven en andere maatschappelijke organisaties op dit terrein doen en reageren daarop met een opiniestuk, een steunbrief of een inhoudelijk seminar.

De komende tijd wordt spannend. Zo heeft de FNV een rechtszaak tegen de FIFA aangespannen omtrent de schendingen in Qatar. Daarnaast hebben de werkgroepleden het voorstel van de gecommitteerde Jan Eijsbouts omarmd om te streven naar de oprichting van een arbitrage-tribunaal op het gebied van Business & Human Rights.

  • Voorzitter: Kamala Laghate
  • Gecommitteerde: Jan Eijsbouts

Werkgroep Europees recht

De leden van de werkgroep Europees recht richten zich op mensenrechten in de Europese Unie, de Raad van Europa en de verhouding tussen deze twee instituten. Daarbij speelt steeds de vraag wat de invloed hiervan is op Nederlandse wetgeving en beleid.

Om de betekenis van Europese ontwikkelingen voor Nederland te duiden, organiseerde de werkgroep seminars over de verhouding tussen het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens, het EU-Grondrechtenhandvest en de Nederlandse Grondwet. Ook organiseerden de leden een seminar voor ngo’s over lobbyen voor mensenrechten op EU-niveau.

Verder schrijven de leden mee aan internetconsultaties over nieuwe wetgeving – recentelijk over het wetsvoorstel computercriminaliteit en adviseren zij ngo’s over de vraag of zij beroep kunnen instellen bij het Hof van Justitie van de EU.

De werkgroep Europees recht schrijft bovendien nieuwsberichten over mensenrechten en fundamentele vrijheden in Nederland en Europa voor de website van liberties.eu.

  • Voorzitters: Nina Kesar en Floor van Holsteijn
  • Gecommitteerde: Rick Lawson

Werkgroep Internationale Bescherming Mensenrechten

De werkgroep Internationale Bescherming Mensenrechten (IBM) volgt het mensenrechtenbeleid van de Nederlandse regering op het bilaterale en multilaterale niveau. Speciale aandacht gaat uit naar de Verenigde Naties en de Raad van Europa. Daarnaast monitort IBM de implementatie van internationale mensenrechtenverdragen in Nederland en coördineert de totstandkoming van een groot aantal (schaduw)rapportages aan de VN-Mensenrechtenraad en de VN-Verdragscomités.

Het afgelopen jaar rapporteerde het NJCM onder meer over de naleving van het Internationaal Verdrag inzake Economische, Sociale en Culturele Rechten. Dat rapport kwam tot stand in nauwe samenwerking met een aantal deskundige NGO’s en werd ondertekend door liefst twintig organisaties. Twee vertegenwoordigers van het NJCM lichtten het rapport vervolgens mondeling toe aan het betreffende Verdragcomité in Geneve. De sessie met de Nederlandse regering staat gepland in het voorjaar van 2017.

  • Voorzitter: Ilse de Jonge & Dieke Brockhus
  • Gecommitteerde: Kees Flinterman

Werkgroep Internationaal Strafrecht

De werkgroep Internationaal strafrecht is een zeer divers gezelschap, met leden afkomstig van het Openbaar Ministerie, de rechterlijke macht, advocatenkantoren en maatschappelijke organisaties. Samen buigen zij zich over mensenrechtelijke vraagstukken in de nationale strafrechtspleging met een internationale component.

Dat leidde in het najaar van 2016 nog tot een high profile en zeer goed bezochte expert meeting over de kwestie van zogeheten 1F-ers: mensen tegen wie er ernstige redenen zijn om te veronderstellen dat zij in het buitenland misdrijven hebben begaan en daardoor geen status kunnen krijgen waardoor zij in een juridisch niemandsland belanden. Op basis van de bevindingen van deze expert meeting zal de werkgroep in 2017 concrete aanbevelingen aan de politiek formuleren.

De leden van de werkgroep buigen zich thans over onderwerpen als de aanpak van terrorisme, afroeping van de noodtoestand in verhouding tot het EVRM en schadevergoedingen na uitleveringsdetentie.

  • Voorzitter: Selen Helmer
  • Vice-voorzitter: Abdullahi Abdulrahman Abdalla
  • Gecommitteerde: Marieke de Hoon

Werkgroep Jeugd- en Gezondheidsrecht

De werkgroep Jeugdrecht en Gezondheidsrecht richt zich op mensenrechtelijke vraagstukken op het terrein van het jeugdstrafrecht, het jeugdbeschermingsrecht (inclusief het bestuursrecht), het gezondheidsrecht en het vreemdelingenrecht.

Zo nodigde de werkgroep deskundigen uit verschillende disciplines uit om hun licht te schijnen over de mensenrechtelijke aspecten van jongensbesnijdenis. In 2015 resulteerde dit in een publicatie door de Stichting NJCM-Boekerij en een debat over het onderwerp op de Dag van de Rechten van de Mens.

In 2016-2017 staan twee onderwerpen hoog op de agenda: een deel van de werkgroep buigt zich over de ontwikkelingen rond interlandelijke adoptie, terwijl een andere groep de gesloten jeugdhulp en vrijwillige plaatsing onder de loep neemt.

  • Voorzitter: Goos Cardol
  • Gecommitteerde: Wilma Duijst

Werkgroep Staats- en Bestuursrecht

De overheid grijpt soms diep in het leven van burgers in. Daar is op zich niets mis mee. Maar dat moet wel zorgvuldig in de gaten worden gehouden.

Daarom hebben de leden van de werkgroep Staats- en  Bestuursrecht een reactie geschreven op het wetsvoorstel tot wijziging van de Wet op de inlichtingendiensten (Wiv200). Daarin wijzen zij op de grote inbreuken op fundamentele rechten van burgers.

Ook het gebruik van Big Data door de overheid baart de leden zorgen. Door het organiseren van een seminar met een aantal deskundigen heeft de werkgroep aandacht gevraagd voor de wijze waarop het gebruik hiervan kan leiden tot onder meer ongelijke behandeling.

  • Voorzitter: Monique Oudenaarden-Steijns
  • Gecommitteerde: Michiel van Emmerik

Werkgroep Strafrecht

Twee onderwerpen waarmee de werkgroep Strafrecht zich actief heeft bemoeid, zijn de laatste tijd veelvuldig in het nieuws geweest: etnisch profileren door de Nederlandse politie en de oplegging van de levenslange gevangenisstraf.

Maar er is meer: de grote mate van toepassing van voorlopige hechtenis door Nederlandse rechters, de weigering van een afgifte Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG), de modernisering van het Wetboek van Strafvordering, terrorismebestrijding en het verlofstelsel in hoger beroep in strafzaken en de levenslange gevangenisstraf.

Wanneer de werkgroep ziet dat er misstanden zijn of merkt dat het beleid niet strookt met wet- en regelgeving wordt de expertise binnen de werkgroep ingezet om hier ruchtbaarheid aan te geven. Dat kan zijn door een opinieartikel, een seminar met professionals of het schrijven van een brief aan de verantwoordelijke beleidsmakers. Het komt zelfs voor dat deze middelen allemaal worden ingezet, zoals bij de levenslange gevangenisstraf.

Het streven? Het beleid aangepast te krijgen, zodat het de mensenrechtelijke toets kan doorstaan.

  • Voorzitters: Nadine Achterberg & Anique van den Bosch
  • Gecommitteerde: Stijn Franken

Werkgroep Vreemdelingenrecht

Het verbeteren van de penibele en vaak marginale positie van migranten is één van de meest duidelijke uitdagingen als het gaat om mensenrechten in Nederland.

De werkgroep Vreemdelingenrecht buigt zich over kwesties met betrekking tot het vluchtelingenrecht, gezinsmigratie, arbeidsmigratie, zaken die betrekking hebben op (het gebrek aan) nationaliteit, vreemdelingenbewaring en mensenhandel.

Ook signaleren de leden situaties waarin etnische minderheden onheus worden bejegend of anders worden behandeld. Juist voor mensen die te maken hebben met een vreemde cultuur, vreemde gewoontes en gebruiken behoeven aandacht, zodat zij hier een menswaardig bestaan kunnen leiden.

  • Voorzitter: Thomas van Houwelingen
  • Gecommitteerde: Ashley Terlouw

Wil je kennismaken met één van de werkgroepen? Stuur een email naar njcm@law.leidenuniv.nl!